Eikenprocessierups

Sinds 2009 hebben we in Drenthe te maken met de eikenprocessierups. De rups is ook dit jaar veelvuldig aanwezig in de hele provincie. De rups verspreidt brandharen die bij mensen en dieren ernstige irritaties kunnen geven. Ook eikenbomen kunnen schade oplopen door vraat van de rups. Het uitroeien van de rups is niet mogelijk, voorkomen van uitbreiding wel. De provincie, de gemeenten en GGD Drenthe werken samen om de risico’s zoveel mogelijk te beperken. 

Eikenprocessierups weer gesignaleerd
De eikenprocessierups is een jaarlijks terugkerend probleem in een groot deel van Nederland. De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van vooral eikenbomen waar ze overwintert. Van april tot begin mei komen de rupsen uit de eitjes. Aanvankelijk zitten ze hoog in de boom. Na een aantal vervellingen komen groepjes rupsen samen en vormen grote nesten op de stammen van eikenbomen. Vorig jaar is ontdekt dat de rupsen hun nest ook aan de voet van een eikenboom onder de grond kunnen maken. Deze nesten bestaan uit een dicht spinsel van draden, brandharen, vervellingshuidjes en uitwerpselen. Vanuit hun nesten gaan de rupsen ’s nachts in processie op zoek naar voedsel.

Aanpak in Drenthe
De provincie werkt met de twaalf Drentse gemeenten en de GGD Drenthe samen aan het terugdringen en beheersen van de eikenprocessierups. Daartoe is een monitoringsproject gestart waarmee bij benadering wordt vastgesteld hoeveel potentiële nesten er ieder jaar zijn en waar deze zich globaal bevinden.

Nest gezien? Melden bij de gemeente!
Heeft u een nest met eikenprocessierupsen gezien, meld dit dan bij uw gemeente, via gemeente@dewolden.nl of T. 0528 378378.
Afhankelijk van de locatie worden de nesten zo snel mogelijk geruimd. Dit gebeurt door daartoe bevoegde bedrijven. Gebieden waar veel mensen komen, hebben daarbij uiteraard voorrang boven nesten die in afgelegen gebieden worden aangetroffen. De gemeente De Wolden neemt de volgende maatregelen: het zo spoedig mogelijk verwijderen van nesten en het monitoren van vlinders, zoals het tellen ervan.

Welke klachten kunnen optreden?
GGD Drenthe adviseert gemeenten over de gezondheidsrisico’s. Het venijn van de eikenprocessierups zit in de brandharen van de rups. Een volgroeide rups heeft er ongeveer 700.000. Deze haartjes zijn met het blote oog niet te zien. Met hun weerhaakjes dringen de pijlvormige brandharen bij aanraking gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Contact met brandharen kan binnen een paar uur klachten veroorzaken, zoals (hevige) jeuk, bultjes, blaasjes, roodheid en ontsteking. De ogen kunnen rood en dik worden of ontstoken raken. Verder kunnen verschijnselen optreden die lijken op een verkoudheid: een loopneus, kriebel in de keel, hoesten, moeilijk slikken en kortademigheid. De overlast van de brandharen van de rups start meestal in mei en loopt door tot en met augustus.

Wat te doen bij klachten?
Heeft u klachten, dan is het belangrijk om te voorkomen dat de brandharen zich verder over het lichaam verspreiden. Het is daarom goed om de huid direct na blootstelling met plakband te strippen. Daarna kunt u de huid en de ogen met lauw water afspoelen. De brandharen zijn niet gemakkelijk te verwijderen uit kleding. Het beste is om kleding die besmet zijn met brandharen heel grondig te wassen (liefst op 60°C). Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot twee weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk, zoals zalf op basis van menthol, verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan.

Afblijven!
Zorg bij een bezoek aan een natuurgebied waar de eikenprocessierups voorkomt voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Probeer direct contact met rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes zoveel mogelijk te vermijden. Maak kinderen attent op het gevaar van de eikenprocessierups. Ook oude nesten van vorig jaar bevatten veel brandharen die kunnen verwaaien. Als u in uw eigen tuin te maken heeft met eikenbomen met eikenprocessierupsen, ga dan beslist niet zelf de rupsen bestrijden, maar vraag daarover advies bij uw gemeente.

Meer informatie?

• Voor meer gezondheidsinformatie kunt u terecht bij GGD Drenthe, T. 0592 306318 of e-mail naar MMK@GGDDrenthe.nl.
• Voor informatie over bestrijding en aanpak van de overlast kunt u telefonisch contact opnemen met uw gemeente, T. 0528 378378.
• Voor algemene informatie: www.vwa.nl/eikenprocessierups

Zie ook: