Wet ruimtelijke ordening

Per 1 juli 2008 is de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) in werking getreden. Minder regels, decentraal wat kan en uitvoeringsgericht. Dit zijn de uitgangspunten van de Wro.

Voor gemeenten betekent de nieuwe Wro dat het bestemmingsplan wordt ge(her)positioneerd als het centrale instrument binnen de ruimtelijke ordening voor de gemeente. Een belangrijke verandering is dat het bestemmingsplan verplicht wordt voor het gehele gemeentelijke grondgebied. In de 'oude' wet gold die verplichting enkel voor het gebied buiten de bebouwde kom.

Bestemmingsplannen moeten actueel blijven. Daarom moeten deze eens in de tien jaar worden geactualiseerd. Als een gemeente van mening is dat zich in de voorgaande tien jaar geen nieuwe ontwikkelingen hebben voorgedaan, dan is het bestemmingsplan dus nog steeds actueel. Het plan kan dan voor nog eens tien jaar worden verlengd. Laten gemeenten na hun bestemmingsplannen te actualiseren, dan staat daar een sanctie op.

Onderstaand globaal een overzicht van de belangrijkste wijzigingen.

• Vrijstellingen zijn verdwenen
  De vrijstellingen artikel 19, lid 1 en 2 die onder de oude wetgeving gevoerd konden worden als een bouwplan niet overeenkwam met de voorschriften uit het bestemmingsplan, zijn verdwenen. Voor vergelijkbare gevallen zal een bestemmingsplanherziening moeten plaatsvinden.
  
• Procedure bestemmingsplan
  In de nieuwe Wro is de goedkeuring van bestemmingsplannen door de provincie vervallen. Dit betekent dat, nadat een bestemmingsplan is vastgesteld door de gemeenteraad, er direct beroep open staat bij de Raad van State. In de praktijk betekent dit een snellere procedurele afhandeling van bestemmingsplannen. Verder moeten de bestemmingsplannen volgens de nieuwe wet actueel zijn hetgeen betekent dat plannen eens in de 10 jaar moeten worden herzien. Bij bestemmingsplannen ouder dan 10 jaar mag de gemeente geen leges meer vragen voor vergunningen op grond van het betreffende plan.
  
• Projectbesluit
  De nieuwe Wro introduceert een nieuw instrument: het projectbesluit. Het projectbesluit kan gebruikt worden om een bepaald project dat niet past binnen het bestemmingsplan alsnog mogelijk te maken. Voor het nemen van een projectbesluit geldt dezelfde procedure als voor een bestemmingsplan met die kanttekening dat er naast beroep ook hoger beroep open staat. Daarnaast moet een projectbesluit opgevolgd worden door een bestemmingsplan. Een projectbesluit levert geen voordelen op wat tijd, geld en inzet betreft ten opzichte van het bestemmingsplan. De gemeente De Wolden wil daarom terughoudend omgaan met het projectbesluit om dubbel werk en extra kosten voor de burger te voorkomen.
  
• Structuurvisie
  Volgens de Wro is de gemeente verplicht om een of meerdere structuurvisies voor haar grondgebied op te stellen. In een structuurvisie staan de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen in dat gebied. Het document bindt vooral de gemeente zelf om zich aan de visie te houden. Burgers kunnen er geen directe rechten aan ontlenen.
  
• Grondexploitatiewet
  Tegelijk met de nieuwe Wet ruimtelijke ordening treedt de nieuwe Grondexploitatiewet in werking, als onderdeel van de Wro. Deze wet maakt het mogelijk om een exploitatieplan voor een bepaalde ontwikkeling (zoals de bouw van een woon-/winkelcomplex) te maken. Dit instrument is vooral van belang als er geen overeenstemming is met een ontwikkelaar over de kosten van een ontwikkeling. Het kostenverhaal kan dan in de uit te geven bouwvergunning worden opgenomen.
  
• Ontheffingen
  De nieuwe Wro kent ook ontheffingsmogelijkheden voor gevallen waarin een bouwaanvraag slechts een klein beetje afwijkt van het geldende bestemmingsplan. De wet kent een onderscheid in binnenplanse en buitenplanse ontheffingen.
  
• Binnenplanse ontheffing
  Bij een binnenplanse ontheffing is in het bestemmingsplan opgenomen dat het college van B&W in bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden een ontheffing kan verlenen (bijvoorbeeld afwijking van bouwhoogte).
  
• Buitenplanse ontheffing
  Naast de nieuwe Wro, bestaat er ook een nieuw Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In hoofdstuk 4 van dit besluit zijn de gevallen opgesomd waarvoor het college van B&W een buitenplanse ontheffing kan verlenen.

Voor meer informatie kijkt u op de website van VROM of op de website Planprocessen.nl