Open Monumentendag

Tijdens Open Monumentendag op zaterdag 12 september openen monumenten in heel De Wolden hun deuren. Ontdek onze bijzondere gebouwen, luister naar de verhalen uit het verleden en maak kennis met de geschiedenis van onze dorpen en buurtschappen.

Het thema van dit jaar is 'Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid'. Dat thema past goed bij De Wolden. Onze boerderijen, kerken en andere monumenten laten zien hoe generaties inwoners zich steeds hebben aangepast aan veranderende omstandigheden. Ze vertellen verhalen over vakmanschap, saamhorigheid en naoberschap – waarden die ook vandaag nog herkenbaar zijn.

Veerkracht betekent ook vooruitkijken. Hoe zorgen we ervoor dat monumenten behouden blijven voor volgende generaties, terwijl we tegelijkertijd te maken hebben met uitdagingen zoals klimaatverandering, verduurzaming en een veranderende leefomgeving? Open Monumentendag laat zien waarom ons erfgoed het waard is om gekoesterd te worden én doorgegeven te worden aan volgende generaties.

In het programma is dit thema op verschillende manieren terug te zien. Zo is de luchtwachttoren in de boswachterij Ruinen bij Echten opnieuw geopend voor publiek. Deze bijzondere betonnen uitkijktoren, gebouwd in de Koude Oorlog om het luchtruim te bewaken, is een provinciaal monument en kan alleen tijdens Open Monumentendag worden beklommen.

Op deze pagina vindt u het complete programma van Open Monumentendag 2026 in De Wolden. Veel plezier met uw ontdekkingstocht langs het erfgoed van onze gemeente!

Ansen

Activiteiten:

• Demonstratie kniepertjes bakken in het bakhuisje aan de Dwingelerweg 21 (10.00-17.00 uur).

Open monumenten:

• Boerderij, Dwingelerweg 9 (10.00-17.00 uur). Bewonder het bijzonder goed bewaarde authentieke interieur.
• Bakhuisje, Dwingelerweg 21 (10.00-17.00 uur).

Ruinerwold

Activiteiten:

• Wandel of fiets de Dokter Larijweg-route langs monumenten met QR-informatiebordjes.
• QR-bordjes bij monumenten aan Haakswold 7 en 10, Boerpad 12, Dijkhuizen 13-15 en Dokter Larijweg 60.
• 11.00-15.00 uur: het monumentale Amoôr-orgel wordt bespeeld in de kerk van Berghuizen.
• Rondleidingen door Villa Gomarus.
• 15.30 uur: miniconcert van het Christelijk Mannenkoor Meppel in de kerk van Blijdenstein.

Open monumenten:

• Villa Gomarus, Haakswold 17.
• Kerk Blijdenstein, Blijdenstein 3.
• Museumboerderij De Karstenhoeve, Dokter Larijweg 21 (gratis toegankelijk).
• Kerk Berghuizen, Berghuizen 20.

de Wijk/IJhorst

Activiteiten:

• Bezoek ook het Smaakmakersfestival.
• 10.30 uur: miniconcert van het Christelijk Mannenkoor Meppel in de kerk van IJhorst.
• 16.00 uur: wagenspel Knock Out van Jan Veenstra bij de kerk van IJhorst.

Open monumenten:

• Kerk IJhorst, Kerkweg 10.
• Park Dickninge, Schiphorsterweg 40, de Wijk (wandelroute).
• Beeldentuin De Havixhorst, Schiphorsterweg 34-36, De Schiphorst.

Ruinen

Activiteiten:

• Dag van de Archeologie bij de Mariakerk (9.30-16.30 uur), georganiseerd door SAWR.
• 10.30 uur: lezing van hoogleraar Marcel Niekus (Rijksuniversiteit Groningen).
• Rommelmarkt en rondleidingen bij Museumboerderij Het Pasmans Huus (11.00-15.00 uur).
• Rondleidingen door de molenaars van De Zaandplatte. Voor kinderen is er een kleurplaat.
• 13.30 uur: miniconcert van het Christelijk Mannenkoor Meppel in de Mariakerk.

Open monumenten:

• Mariakerk, Brink 11.
• Museumboerderij Het Pasmans Huus, Oosterstraat 16 (gratis toegankelijk, 11.00-16.00 uur).
• Molen De Zaandplatte, Engeland 9.

Echten

Activiteiten:

• Beklim de bijzondere luchtwachttoren.
  Voorafgaand aan de beklimming geven vrijwilligers van Stichting Luchtoorlog Onderzoek Drenthe een interessante uitleg over de geschiedenis van de Luchtwachttoren en de rol die deze speelde tijdens de Koude Oorlog. Aan de voet van de toren is bovendien een tentoonstelling ingericht met historische foto’s, documenten en voorwerpen. Bij slecht weer is de tentoonstelling te bezichtigen in 't Boshuys.
• Wandelroute langs de luchtwachttoren en de Hunnenkloosterberg. Informatie verkrijgbaar bij 't Boshuys.

Open monumenten:

• Luchtwachttoren, Ruinerweg 7 (beklimming in kleine groepjes, parkeren bij 't Boshuys).
• Huis te Echten, Zuidwoldigerweg 3-5 (met uitleg van de heer Benning en presentatie plannen van de nieuwe eigenaar).
• Huis met de Belle, Zuidwolderweg 2a (10.30-16.30 uur).
• Galerie Kuunstig, Zuidwolderweg 2 (13.00-17.00 uur).
• Fietsmuseum Toeval, Koekangerweg 2.

Zuidwolde

Activiteiten:

• Gratis toegang tot Museum De Wemme, met de tentoonstelling Heb het leven lief.
• Zelf gratis een tinnen figuur gieten bij Tin Art.
• Activiteiten in en rond de Nederlands Hervormde Kerk voor de restauratie van het dak en de toren.
• Rondleidingen door de Barak van Linde, met verhalen over de Tweede Wereldoorlog.

Open monumenten:

• Nederlands Hervormde Kerk, Hoofdstraat 98.
• Molen van Wassens, Molenstraat 10.
• Tin Art, Burgemeester Tonckensstraat 49.
• Barak van Linde, 10.00-16.30 uur.
• Museum De Wemme, Burgemeester Tonckensstraat 49 (met de tentoonstelling Heb het leven lief en film over slachten en het wekken).

Extra

• Ook dit jaar doen verschillende NVM-makelaars mee aan Open Monumentendag. Monumentale panden die te koop staan, kunnen op zaterdag 12 september mogelijk worden bezichtigd. Op Funda is te zien welke panden deelnemen.
• Het complete programma is ook te vinden op de website van Actief De Wolden.

Bezoekers kunnen gebruikmaken van QR-routes en wandelingen die extra context bieden bij de monumenten. Hiermee wordt niet alleen de bouwstijl belicht, maar ook het verhaal achter het gebouw en de historische waarde ervan.

Samenvatting

De schuchtere Hemmo Takkema is door zijn moeder, waar hij nog bij in huis woont, naar een boksvereniging in de stad gestuurd om eindelijk eens een kerel te worden. Hij is daar op wonderbaarlijke wijze bij een internationale wedstrijd kampioen geworden. Het dorp staat klaar om Hemmo een grootse huldiging te bereiden. De dorpelingen, die het publiek vormen, zijn massaal uitgelopen. De notabelen hebben nú voor het eerst een kampioen, en willen dat weten ook! De schooljuffrouw, de burgemeester, de moeder van Hemmo, zijn liefje (de influencer Melany) en bovenal Boelie Boelens, de plaatselijke horeca-ondernemer: iedereen denkt van deze huldiging een graantje mee te kunnen pikken. Hebzuchtig en vol van hun eigen ego verdringen ze elkaar grotesk op het erepodium. Allemaal winnaars dus, of toch niet….
En Hemmo? Ach, die ondergaat het allemaal braaf. Of durft hij toch van zich af te slaan?

Aard van het wagenspel

Zoals bij de middeleeuwse wagenspelen, is dit eigentijdse, humoristische wagenspel erop gericht om een publiek in de greep te houden en te vermaken. De typen zijn karikaturaal uitvergroot in hun hebbelijkheden en onhebbelijkheden. Maar de strekking van dit wagenspel is serieus: zo lang je tot de groep van de winnaars behoort, juicht iedereen je toe en wil iedereen beter van je worden. Maar o wee, als je tot de groep van de verliezers lijkt te gaan behoren! 

Het mannenkoor uit Meppel heeft op 24 november 2024 haar 100-jarig bestaan gevierd en is onderscheiden met de gouden erepenning. Het koor heeft een spoor van verdiensten en is alom bekend in het noorden van ons land. Het telt 40 leden.

Wekelijks wordt met veel enthousiasme aan het repertoire gewerkt, dat zowel uit religieuze als profane werken bestaat. Naast stukken in het Nederlands omvat het ook muziek in andere talen zoals Duits, Engels en Italiaans. Het koor geeft jaarlijks enkele concerten, veelal in het voorjaar en in de Adventsweken. Het is gebruikelijk, dat hieraan medewerking wordt verleend door solisten.

Jaarlijks geeft het koor op open monumentendag een aantal mini concerten en dit jaar is gekozen voor de regio Drenthe, te weten IJhorst, Ruinen en Blijdenstein (Ruinerwold).

Het koor staat onder leiding van Johan Rodenhuis en wordt begeleid door organiste/pianiste Ruth Pos.
Naast koorzang zal Ruth Pos enkele improvisaties op het orgel spelen.

De concerten zijn gratis toegankelijk en duren ongeveer 30 minuten.

Woonden er tienduizenden jaren geleden al mensen in de bossen rondom Ruinen? Archeoloog en prehistoriespecialist Marcel Niekus neemt bezoekers op zaterdag 12 september mee naar de vroegste geschiedenis van onze regio. Tijdens Open Monumentendag geeft hij in de Mariakerk een unieke en gratis toegankelijke lezing over de steentijd in Drenthe.

Archeoloog Marcel Niekus is een landelijk expert, verbonden aan de Universiteit Leiden, op het gebied van de prehistorie. Hij deed jarenlang onderzoek naar kampementen van Neanderthalers in onze provincie. Tijdens de bijeenkomst neemt hij de aanwezigen mee terug naar de vroegste geschiedenis van onze eigen regio.

Hoe overleefden de eerste jager-verzamelaars hier? Welke sporen hebben zij achtergelaten? En hoe herken je die archeologische vondsten in het Drentse landschap?

Praktische informatie

• Datum: zaterdag 12 september
• Tijd: de lezing begint om 10.30 uur
• Locatie: Mariakerk, Ruinen
• Entree: gratis

Kom langs en ontdek de geheimen die diep onder onze eigen Drentse grond verborgen liggen. Meer informatie over de lezing en de lopende lokale zoektochten van de werkgroep is te vinden op: www.archeologieinruinen.nl.

Meer informatie over deelnemende locaties en activiteiten is te vinden via: www.openmonumentendag.nl/comite/de-wolden.

Ook op de site van actiefdewolden.nl treft u nog extra informatie aan over de Open Monumentendag in De Wolden.

Wilt u meer informatie of wilt u uw pand ook openstellen voor het publiek? Neem dan contact op met Sikke-Bart Frieling via telefoonnummer 14 0528.